شماره 23 / دوره هفتم

کودک آزاری و جرایم علیه کودکان در محیط خانواده از مهم ترین اشکال بزه دیدگی پنهان است که به دلیل وابستگی کودک به مرتکب، خصوصی بودن فضای خانوادگی و دشواری گزارش دهی، غالبا با کشف دیرهنگام و تکرارپذیری همراه می شود. این پژوهش با رویکردی توصیفی–تحلیلی و با روش کتابخانه ای–اسنادی، به بررسی کودک آزاری در خانواده از منظر جرم شناسانه و فقهی-حقوقی می پردازد. در بخش جرم شناختی، پدیده کودک آزاری به عنوان امری چندعلتی تحلیل می شود و نقش عوامل فردی (نارسایی های هیجانی، اختلالات روانی، اعتیاد و باورهای خشونت پذیر)، عوامل خانوادگی (تعارضات زناشویی، سبک های فرزندپروری ناکارآمد، ساخت قدرت نابرابر و فقر)، و عوامل اجتماعی–فرهنگی (عادی سازی تنبیه، تابوهای گزارش دهی و ضعف شبکه های حمایتی) تبیین می گردد. در بخش فقهی، حدود اختیار والدین و سرپرستان در تربیت کودک با تکیه بر قواعدی مانند منع ایذاء و اضرار، قاعده لاضرر، حرمت ظلم، حفظ نفس و قواعد ضمان (اتلاف و تسبیب) بررسی و نشان داده می شود که «حق تربیت» مطلق نبوده و با معیار مصلحت کودک و منع اضرار محدود می گردد. یافته ها بیانگر آن است که سیاست کیفری سخت گیرانه به تنهایی برای کنترل کودک آزاری کفایت ندارد و سیاست جنایی کارآمد باید تلفیقی از پیشگیری اجتماعی، مداخلات حمایتی، پاسخ کیفری متناسب و سازوکارهای جبران و حمایت از بزه دیده باشد. در پایان، پژوهش ضمن تاکید بر ضرورت مرزبندی دقیق میان تادیب مشروع و خشونت مجرمانه، راهکارهایی برای تقویت گزارش دهی امن، مداخله زودهنگام و هماهنگی نهادی در حمایت از کودکان ارائه می کند.

واژگان کلیدی: کودک آزاری، جرایم علیه کودکان، خانواده، بزه دیدگی کودک، جرم شناسی

بحران بانکی معمولا نتیجه ی «یک عامل منفرد» نیست، بلکه حاصل هم افزایی ریسک های ترازنامه ای (ریسک نرخ بهره، ریسک نقدینگی، کیفیت دارایی)، ریسک های رفتاری (هجوم سپرده گذاران، سرایت انتظارات)، و ضعف های نهادی (حکمرانی شرکتی، نظارت، چارچوب های حل وفصل و بیمه سپرده) است. تجربه ی تنش بانکی ۲۰۲۳ نشان داد که سرعت خروج سپرده ها می تواند بسیار فراتر از فروض سنتی سنجه های نقدینگی باشد و دیجیتالی شدن خدمات و شبکه های اجتماعی این شتاب را تشدید می کنند. از سوی دیگر، افزایش سریع نرخ های بهره از ۲۰۲۲ به بعد، با ایجاد زیان های ارزش گذاری و تشدید «رونده بودن» سپرده های بیمه نشده، شکنندگی بانک ها را بالا برده و به یک چرخه ی بازخوردی میان نگرانی بازار و فشار نقدینگی دامن زده است. این مقاله با رویکرد تحلیلی–ترکیبی، عوامل موثر بر بحران بانکی را شناسایی و در قالب یک چارچوب مفهومی شش بعدی (ریسک نقدینگی، ریسک نرخ بهره، ریسک اعتباری، ریسک تمرکز سپرده و ساختار تامین مالی، ریسک حکمرانی/نظارت، و ریسک های نوظهور مانند سایبری و اقلیمی) صورت بندی می کند و پیامدهای سیاستی آن را ارائه می دهد. همچنین محدودیت های پژوهش و پیشنهادهایی برای ارتقای تاب آوری بانکی بیان می شود. بحران بانکی معمولا نتیجه ی «یک عامل منفرد» نیست، بلکه حاصل هم افزایی ریسک های ترازنامه ای (ریسک نرخ بهره، ریسک نقدینگی، کیفیت دارایی)، ریسک های رفتاری (هجوم سپرده گذاران، سرایت انتظارات)، و ضعف های نهادی (حکمرانی شرکتی، نظارت، چارچوب های حل وفصل و بیمه سپرده) است. تجربه ی تنش بانکی ۲۰۲۳ نشان داد که سرعت خروج سپرده ها می تواند بسیار فراتر از فروض سنتی سنجه های نقدینگی باشد و دیجیتالی شدن خدمات و شبکه های اجتماعی این شتاب را تشدید می کنند. از سوی دیگر، افزایش سریع نرخ های بهره از ۲۰۲۲ به بعد، با ایجاد زیان های ارزش گذاری و تشدید «رونده بودن» سپرده های بیمه نشده، شکنندگی بانک ها را بالا برده و به یک چرخه ی بازخوردی میان نگرانی بازار و فشار نقدینگی دامن زده است. این مقاله با رویکرد تحلیلی–ترکیبی، عوامل موثر بر بحران بانکی را شناسایی و در قالب یک چارچوب مفهومی شش بعدی (ریسک نقدینگی، ریسک نرخ بهره، ریسک اعتباری، ریسک تمرکز سپرده و ساختار تامین مالی، ریسک حکمرانی/نظارت، و ریسک های نوظهور مانند سایبری و اقلیمی) صورت بندی می کند و پیامدهای سیاستی آن را ارائه می دهد. همچنین محدودیت های پژوهش و پیشنهادهایی برای ارتقای تاب آوری بانکی بیان می شود.

واژگان کلیدی: بحران بانکی، هجوم سپرده، ریسک نقدینگی، ریسک نرخ بهره، بیمه سپرده، سرایت مالی، حکمرانی بانکی، ریسک سایبری، ریسک اقلیمی

اختلال یادگیری (به ویژه «اختلال یادگیری ویژه/Specific Learning Disorder») یکی از شایع ترین اختلالات عصب تحولی است که با دشواری های پایدار و معنادار در یادگیری و به کارگیری مهارت های تحصیلی مانند خواندن، نوشتن و ریاضیات شناخته می شود. هدف این مقاله، ارائه ی یک چارچوب علمی برای بررسی و شناسایی اختلال یادگیری با تمرکز بر عوامل بروز و نیز طبقه بندی های اختصاصی آن است. ابتدا با تبیین مسئله و ضرورت، سپس با مرور مبانی نظری و نظام های طبقه بندی (DSM-۵-TR و رویکردهای آموزشی) نشان داده می شود که شناسایی دقیق اختلال یادگیری نیازمند نگاه چندبعدی است: هم زمان باید به نشانگان رفتاری/تحصیلی، فرایندهای شناختی زیربنایی، بافت آموزشی و عوامل همبود توجه کرد. در ادامه، عوامل خطر ژنتیکی،عصب زیستی، شناختی، زبانی، روانی، هیجانی و محیطی وآموزشی تحلیل می شوند و نقش همبودها (مانند ADHD و اختلال زبان رشدی) در پیچیده کردن تشخیص تشریح می گردد. سپس، روش های شناسایی شامل غربالگری، ارزیابی روان سنجی/آزمون های هنجاری، سنجش فرایندی، داده محوری آموزشی و چارچوب های پاسخ به مداخله/نظام چندلایه حمایت (RTI/MTSS) مرور می شود. در جمع بندی انتقادی، محدودیت ها و پیشنهادهای پژوهشی–اجرایی ارائه شده و بر ضرورت تشخیص زودهنگام، مداخله ی مبتنی بر شواهد، و همکاری بین رشته ای برای کاهش پیامدهای تحصیلی و روانی- اجتماعی تاکید می شود.اختلال یادگیری (به ویژه «اختلال یادگیری ویژه/Specific Learning Disorder») یکی از شایع ترین اختلالات عصب تحولی است که با دشواری های پایدار و معنادار در یادگیری و به کارگیری مهارت های تحصیلی مانند خواندن، نوشتن و ریاضیات شناخته می شود. هدف این مقاله، ارائه ی یک چارچوب علمی برای بررسی و شناسایی اختلال یادگیری با تمرکز بر عوامل بروز و نیز طبقه بندی های اختصاصی آن است. ابتدا با تبیین مسئله و ضرورت، سپس با مرور مبانی نظری و نظام های طبقه بندی (DSM-۵-TR و رویکردهای آموزشی) نشان داده می شود که شناسایی دقیق اختلال یادگیری نیازمند نگاه چندبعدی است: هم زمان باید به نشانگان رفتاری/تحصیلی، فرایندهای شناختی زیربنایی، بافت آموزشی و عوامل همبود توجه کرد. در ادامه، عوامل خطر ژنتیکی،عصب زیستی، شناختی، زبانی، روانی، هیجانی و محیطی وآموزشی تحلیل می شوند و نقش همبودها (مانند ADHD و اختلال زبان رشدی) در پیچیده کردن تشخیص تشریح می گردد. سپس، روش های شناسایی شامل غربالگری، ارزیابی روان سنجی/آزمون های هنجاری، سنجش فرایندی، داده محوری آموزشی و چارچوب های پاسخ به مداخله/نظام چندلایه حمایت (RTI/MTSS) مرور می شود. در جمع بندی انتقادی، محدودیت ها و پیشنهادهای پژوهشی–اجرایی ارائه شده و بر ضرورت تشخیص زودهنگام، مداخله ی مبتنی بر شواهد، و همکاری بین رشته ای برای کاهش پیامدهای تحصیلی و روانی- اجتماعی تاکید می شود.

واژگان کلیدی: اختلال یادگیری ویژه، نارساخوانی، نارسانویسی، نارساحسابی

فعالیت های تربیت بدنی در مدرسه، تنها ابزاری برای سلامت جسمانی نیستند، شواهد پژوهشی نشان می دهد این فعالیت ها می توانند از مسیرهای شناختی، هیجانی و رفتاری، به یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ابتدایی کمک کنند. هدف مقاله حاضر، تبیین سازوکارهای اثرگذاری فعالیت بدنی بر پیامدهای آموزشی و ارائه پیشنهادهای کاربردی برای مدارس ابتدایی است. روش مطالعه از نوع مرور روایتی–تحلیلی است و با تلفیق منابع فارسی و بین المللی، یافته ها در قالب چند محور اصلی سازمان دهی شده اند:فعالیت های تربیت بدنی در مدرسه، تنها ابزاری برای سلامت جسمانی نیستند، شواهد پژوهشی نشان می دهد این فعالیت ها می توانند از مسیرهای شناختی، هیجانی و رفتاری، به یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ابتدایی کمک کنند. هدف مقاله حاضر، تبیین سازوکارهای اثرگذاری فعالیت بدنی بر پیامدهای آموزشی و ارائه پیشنهادهای کاربردی برای مدارس ابتدایی است. روش مطالعه از نوع مرور روایتی–تحلیلی است و با تلفیق منابع فارسی و بین المللی، یافته ها در قالب چند محور اصلی سازمان دهی شده اند: (۱) سازوکارهای شناختی مانند بهبود کارکردهای اجرایی (توجه، بازداری، حافظه کاری) و آمادگی مغز برای یادگیری (۲) سازوکارهای هیجانی–انگیزشی مانند کاهش استرس، بهبود خلق و افزایش خودکارآمدی(۳) پیامدهای رفتاری در کلاس مانند افزایش زمان درگیر با تکلیف، کاهش بی قراری و بهبود رفتارهای یادگیری(۴) عوامل زمینه ای موثر بر اثربخشی، از جمله نوع فعالیت (هوازی در برابر فعالیت های «شناختی-درگیر»)، شدت و تداوم برنامه، کیفیت اجرای تربیت بدنی و طراحی وقفه های فعال . مرورهای نظام مند و رابطه فعالیت بدنی با عملکرد تحصیلی و شناخت غالبا مثبت است، هرچند اندازه اثر معمولا کوچک تا متوسط و وابسته به ویژگی های مداخله است. حذف یا کم رنگ کردن تربیت بدنی به بهانه افزایش زمان دروس اصلی، لزوما به بهبود تحصیلی منجر نمی شود، بلکه طراحی هوشمندانه تربیت بدنی و فعالیت های حرکتی در طول روز مدرسه می تواند هم زمان «سلامت» و «یادگیری» را تقویت کند.

واژگان کلیدی: تربیت بدنی، فعالیت بدنی، یادگیری، پیشرفت تحصیلی، دوره ابتدایی، کارکردهای اجرایی، وقفه فعال

سامانه های گرمایشی مدارس، به عنوان یکی از زیرساخت های حیاتی فضاهای آموزشی، هم زمان دو ماموریت کلیدی را بر عهده دارند، تامین آسایش حرارتی و حفاظت از سلامت و ایمنی دانش آموزان و کارکنان. در اقلیم استان کرمانشاه بر اساس پیوست دسته بندی اقلیمی مبحث ۱۹ در رده۴ قرار می گیرد تقاضای گرمایش در ماه های سرد سال چشمگیر است و هرگونه ضعف در طراحی، اجرا، نگهداری یا بهره برداری، می تواند به پیامدهای ایمنی (مانند خطرات آتش سوزی، نشت گاز و مسمومیت با مونوکسیدکربن) و نیز اتلاف انرژی و هزینه های عملیاتی بالا منجر شود. این پژوهش با رویکردی کاربردی و قابل پیاده سازی در سطح استانی، یک چارچوب جامع برای نوسازی (بازتوانی فنی و ارتقای استانداردها) و هوشمندسازی (پایش و کنترل مبتنی بر داده، اتوماسیون و مدیریت از راه دور) سامانه های گرمایشی مدارس ارائه می کند. چارچوب پیشنهادی مبتنی بر هم راستاسازی با الزامات و مراجع فنی ملی (از جمله مباحث ۱۴ و ۱۹ مقررات ملی ساختمان) و هم چنین استانداردها و راهنماهای بین المللی در حوزه مدیریت انرژی، ممیزی انرژی، کیفیت هوای داخل و امنیت سامانه های کنترلی است. معماری «ایمنی محور- انرژی محور» برای مدارس پیشنهاد می شود که شامل: استانداردسازی تجهیزات و موتورخانه ها، ارتقای کنترل ها و اتوماسیون مطابق چارچوب های BACS، استقرار حسگرهای ایمنی (CO/گاز/دما/دود) هوشمندسازی زمان بندی و کنترل ناحیه ای، پایش انرژی و اجرای اندازه گیری و صحه گذاری (M&V) است. نقشه راه اجرایی مرحله بندی شده برای استان کرمانشاه (پایلوت، اولویت بندی مدارس پرریسک، مقیاس پذیری، آموزش و نگهداشت) و شاخص های کلیدی عملکرد (KPI) برای ارزیابی نتایج ارائه می شود.پژوهش نشان می دهد که هم افزایی «نوسازی فنی + هوشمندسازی مدیریتی» می تواند هم زمان ریسک های ایمنی را کاهش دهد و بهره وری انرژی را ارتقا دهد، موضوعی که با جهت گیری های ملی اخیر در بهسازی و هوشمندسازی موتورخانه های مدارس و جایگزینی تجهیزات فرسوده نیز همسو است. سامانه های گرمایشی مدارس، به عنوان یکی از زیرساخت های حیاتی فضاهای آموزشی، هم زمان دو ماموریت کلیدی را بر عهده دارند، تامین آسایش حرارتی و حفاظت از سلامت و ایمنی دانش آموزان و کارکنان. در اقلیم استان کرمانشاه بر اساس پیوست دسته بندی اقلیمی مبحث ۱۹ در رده۴ قرار می گیرد تقاضای گرمایش در ماه های سرد سال چشمگیر است و هرگونه ضعف در طراحی، اجرا، نگهداری یا بهره برداری، می تواند به پیامدهای ایمنی (مانند خطرات آتش سوزی، نشت گاز و مسمومیت با مونوکسیدکربن) و نیز اتلاف انرژی و هزینه های عملیاتی بالا منجر شود. این پژوهش با رویکردی کاربردی و قابل پیاده سازی در سطح استانی، یک چارچوب جامع برای نوسازی (بازتوانی فنی و ارتقای استانداردها) و هوشمندسازی (پایش و کنترل مبتنی بر داده، اتوماسیون و مدیریت از راه دور) سامانه های گرمایشی مدارس ارائه می کند. چارچوب پیشنهادی مبتنی بر هم راستاسازی با الزامات و مراجع فنی ملی (از جمله مباحث ۱۴ و ۱۹ مقررات ملی ساختمان) و هم چنین استانداردها و راهنماهای بین المللی در حوزه مدیریت انرژی، ممیزی انرژی، کیفیت هوای داخل و امنیت سامانه های کنترلی است. معماری «ایمنی محور- انرژی محور» برای مدارس پیشنهاد می شود که شامل: استانداردسازی تجهیزات و موتورخانه ها، ارتقای کنترل ها و اتوماسیون مطابق چارچوب های BACS، استقرار حسگرهای ایمنی (CO/گاز/دما/دود) هوشمندسازی زمان بندی و کنترل ناحیه ای، پایش انرژی و اجرای اندازه گیری و صحه گذاری (M&V) است. نقشه راه اجرایی مرحله بندی شده برای استان کرمانشاه (پایلوت، اولویت بندی مدارس پرریسک، مقیاس پذیری، آموزش و نگهداشت) و شاخص های کلیدی عملکرد (KPI) برای ارزیابی نتایج ارائه می شود.پژوهش نشان می دهد که هم افزایی «نوسازی فنی + هوشمندسازی مدیریتی» می تواند هم زمان ریسک های ایمنی را کاهش دهد و بهره وری انرژی را ارتقا دهد، موضوعی که با جهت گیری های ملی اخیر در بهسازی و هوشمندسازی موتورخانه های مدارس و جایگزینی تجهیزات فرسوده نیز همسو است.

واژگان کلیدی: مدارس، سامانه گرمایشی، هوشمندسازی، بهره وری انرژی، ممیزی انرژی

مدیریت شهری در دهه های اخیر با مسائل پیچیده ای همچون نابرابری فضایی، بحران های زیست محیطی، محدودیت منابع مالی، کاهش اعتماد عمومی و ضرورت تاب آوری در برابر شوک ها مواجه شده است. در چنین شرایطی، خلاقیت شهری به عنوان یک رویکرد راهبردی برای حل مسائل و خلق ارزش عمومی اهمیت می یابد. با این حال، بسیاری از نظام های ارزیابی و پاداش در شهرداری ها عمدتا بر دستاوردهای کوتاه مدت، پروژه های قابل افتتاح و خروجی های سریع تمرکز دارند،رویکردی که می تواند سوگیری کوتاه مدت را تشدید کرده و انگیزه مدیران شهری را برای سرمایه گذاری در اصلاحات نهادی، سیاست های پایدار و اقدامات آینده ساز کاهش دهد. این مقاله با رویکردی توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسنادی و تحلیل مفهومی، به تبیین مبانی نظری «فوق العاده خلاقیت شهری برای شهرداران» بر اساس تحقق چشم انداز بلندمدت می پردازد. یافته ها نشان می دهد خلاقیت شهری باید فراتر از پروژه های نمایشی، در ابعادی چون نوآوری سیاستی، اصلاح فرآیندها، شفافیت و داده محوری، مشارکت شهروندان، عدالت فضایی، پایداری مالی و تاب آوری تعریف شود. همچنین طراحی نظام پاداش آینده محور مستلزم تدوین شاخص های قابل سنجش، پایش مستمر، ارزیابی مستقل و ترکیبی از مشوق های مالی و حرفه ای است. نتیجه گیری مقاله بیان می کند که پیوند دادن پاداش شهرداران با تحقق تدریجی اهداف چشم انداز، می تواند جهت گیری مدیریت شهری را از رویکرد کوتاه مدت و افتتاح محور به حکمرانی خلاق، مسئولانه و پایدار تغییر داده و زمینه شکل گیری شهرهایی تاب آور، عادلانه و انسان محور را تقویت کند.مدیریت شهری در دهه های اخیر با مسائل پیچیده ای همچون نابرابری فضایی، بحران های زیست محیطی، محدودیت منابع مالی، کاهش اعتماد عمومی و ضرورت تاب آوری در برابر شوک ها مواجه شده است. در چنین شرایطی، خلاقیت شهری به عنوان یک رویکرد راهبردی برای حل مسائل و خلق ارزش عمومی اهمیت می یابد. با این حال، بسیاری از نظام های ارزیابی و پاداش در شهرداری ها عمدتا بر دستاوردهای کوتاه مدت، پروژه های قابل افتتاح و خروجی های سریع تمرکز دارند،رویکردی که می تواند سوگیری کوتاه مدت را تشدید کرده و انگیزه مدیران شهری را برای سرمایه گذاری در اصلاحات نهادی، سیاست های پایدار و اقدامات آینده ساز کاهش دهد. این مقاله با رویکردی توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسنادی و تحلیل مفهومی، به تبیین مبانی نظری «فوق العاده خلاقیت شهری برای شهرداران» بر اساس تحقق چشم انداز بلندمدت می پردازد. یافته ها نشان می دهد خلاقیت شهری باید فراتر از پروژه های نمایشی، در ابعادی چون نوآوری سیاستی، اصلاح فرآیندها، شفافیت و داده محوری، مشارکت شهروندان، عدالت فضایی، پایداری مالی و تاب آوری تعریف شود. همچنین طراحی نظام پاداش آینده محور مستلزم تدوین شاخص های قابل سنجش، پایش مستمر، ارزیابی مستقل و ترکیبی از مشوق های مالی و حرفه ای است. نتیجه گیری مقاله بیان می کند که پیوند دادن پاداش شهرداران با تحقق تدریجی اهداف چشم انداز، می تواند جهت گیری مدیریت شهری را از رویکرد کوتاه مدت و افتتاح محور به حکمرانی خلاق، مسئولانه و پایدار تغییر داده و زمینه شکل گیری شهرهایی تاب آور، عادلانه و انسان محور را تقویت کند.

واژگان کلیدی: خلاقیت شهری،چشم انداز بلندمدت،ارزیابی عملکرد،حکمرانی شهری

گسترش آموزش الکترونیک در دهه اخیر و شتاب ناگهانی آن در دوران همه گیری، تجربه یادگیری را از نظر زمان، مکان، ابزار و الگوهای تعامل دگرگون کرد. این دگرگونی در کنار فرصت هایی مانند انعطاف پذیری و دسترسی گسترده تر، زمینه بروز یا تشدید «فرسودگی تحصیلی» را برای بخشی از یادگیرندگان فراهم کرده است. پدیده ای که معمولا با خستگی هیجانی و شناختی ناشی از مطالبات تحصیلی، بدبینی یا گسست روانی از مطالعه و احساس ناکارآمدی در نقش دانشجو توصیف می شود. ادبیات پژوهش نشان می دهد فرسودگی تحصیلی در آموزش آنلاین محصول برهم کنش پیچیده ای از عوامل فردی، آموزشی، فناورانه و اجتماعی است. از جمله بار شناختی و اطلاعاتی، کیفیت طراحی آموزشی، خستگی دیجیتال، کاهش حمایت اجتماعی، خودتنظیمی ناکافی، تعارض نقش ها و فشارهای اقتصادی-روانی. این مقاله با رویکردی تحلیلی-ترکیبی، ضمن تبیین مفهومی فرسودگی تحصیلی در بستر آموزش الکترونیک، سازوکارهای شکل گیری آن را بر اساس چارچوب های نظری رایج توضیح می دهد، پیامدهای آموزشی و روان شناختی را مرور می کند و در نهایت راهبردهای پیشگیری و مداخله در سطح دانشجو، مدرس، طراحی دوره و سیاست گذاری آموزشی را ارائه می کند. همچنین شکاف های پژوهشی و پیشنهادهایی برای پژوهش های آینده در زمینه ابزارسنجی، طراحی مداخلات مبتنی بر شواهد و توجه به عدالت آموزشی در محیط های دیجیتال مطرح می شود.گسترش آموزش الکترونیک در دهه اخیر و شتاب ناگهانی آن در دوران همه گیری، تجربه یادگیری را از نظر زمان، مکان، ابزار و الگوهای تعامل دگرگون کرد. این دگرگونی در کنار فرصت هایی مانند انعطاف پذیری و دسترسی گسترده تر، زمینه بروز یا تشدید «فرسودگی تحصیلی» را برای بخشی از یادگیرندگان فراهم کرده است. پدیده ای که معمولا با خستگی هیجانی و شناختی ناشی از مطالبات تحصیلی، بدبینی یا گسست روانی از مطالعه و احساس ناکارآمدی در نقش دانشجو توصیف می شود. ادبیات پژوهش نشان می دهد فرسودگی تحصیلی در آموزش آنلاین محصول برهم کنش پیچیده ای از عوامل فردی، آموزشی، فناورانه و اجتماعی است. از جمله بار شناختی و اطلاعاتی، کیفیت طراحی آموزشی، خستگی دیجیتال، کاهش حمایت اجتماعی، خودتنظیمی ناکافی، تعارض نقش ها و فشارهای اقتصادی-روانی. این مقاله با رویکردی تحلیلی-ترکیبی، ضمن تبیین مفهومی فرسودگی تحصیلی در بستر آموزش الکترونیک، سازوکارهای شکل گیری آن را بر اساس چارچوب های نظری رایج توضیح می دهد، پیامدهای آموزشی و روان شناختی را مرور می کند و در نهایت راهبردهای پیشگیری و مداخله در سطح دانشجو، مدرس، طراحی دوره و سیاست گذاری آموزشی را ارائه می کند. همچنین شکاف های پژوهشی و پیشنهادهایی برای پژوهش های آینده در زمینه ابزارسنجی، طراحی مداخلات مبتنی بر شواهد و توجه به عدالت آموزشی در محیط های دیجیتال مطرح می شود.

واژگان کلیدی: فرسودگی تحصیلی، آموزش الکترونیک، یادگیری آنلاین، خودتنظیمی

همه گیری کووید-۱۹ نظام های آموزشی را ناچار به گذار سریع از آموزش حضوری به گونه هایی از آموزش از راه دور کرد؛ گذاری که در بسیاری از کشورها بیش از آن که «آموزش آنلاین طراحی شده» باشد، مصداق «تدریس اضطراری از راه دور» بود و بنابراین نباید نتایج آن به صورت خطی به کیفیت آموزش الکترونیک تعمیم داده شود. در ایران نیز تجربه ی آموزش مجازی (از جمله اتکای گسترده به شبکه آموزشی شاد و ابزارهای مکمل) هم ظرفیت های تازه ای برای دسترسی و انعطاف پذیری ایجاد کرد و هم کاستی هایی در زیرساخت، کیفیت طراحی آموزشی، ارزشیابی و عدالت آموزشی را برجسته ساخت؛ چنان که پژوهش های داخلی، طیفی از قوت ها و ضعف ها را از منظر معلمان و یادگیرندگان گزارش کرده اند. در دوره ی پساکرونا، مسئله ی سیاستی محوری، تعیین جایگاه پایدار آموزش الکترونیک در معماری نظام آموزشی است: آیا باید به وضع پیشاکرونا بازگشت، آموزش الکترونیک را جایگزین کرد، یا آن را در قالب یادگیری ترکیبی و سازوکارهای تاب آوری نهادمند ساخت؟ این مقاله با رویکرد مروری-تحلیلی و اتکا به منابع سیاستی بین المللی و یافته های پژوهش های داخلی، چارچوبی پیشنهادی برای سیاست گذاری آموزش الکترونیک پس از کرونا در ایران ارائه می کند که پنج محور «حکمرانی و تنظیم گری»، «زیرساخت و اکوسیستم دیجیتال»، «کیفیت و طراحی یادگیری»، «عدالت و شمول»، و «داده، اخلاق و پایش» را پوشش می دهد. استدلال اصلی مقاله این است که آموزش الکترونیک در پساکرونا نه رقیب آموزش حضوری، بلکه «جزئی از اکوسیستم یادگیری ترکیبی باکیفیت» و «زیرساخت تاب آوری آموزشی» است؛ مشروط به آن که سیاست ها از فناوری محوری به یادگیرنده محوری تغییر جهت دهند و استانداردهای کیفیت، حمایت از معلم، و سازوکارهای عدالت محور به صورت الزام آور پیاده سازی شود.همه گیری کووید-۱۹ نظام های آموزشی را ناچار به گذار سریع از آموزش حضوری به گونه هایی از آموزش از راه دور کرد؛ گذاری که در بسیاری از کشورها بیش از آن که «آموزش آنلاین طراحی شده» باشد، مصداق «تدریس اضطراری از راه دور» بود و بنابراین نباید نتایج آن به صورت خطی به کیفیت آموزش الکترونیک تعمیم داده شود. در ایران نیز تجربه ی آموزش مجازی (از جمله اتکای گسترده به شبکه آموزشی شاد و ابزارهای مکمل) هم ظرفیت های تازه ای برای دسترسی و انعطاف پذیری ایجاد کرد و هم کاستی هایی در زیرساخت، کیفیت طراحی آموزشی، ارزشیابی و عدالت آموزشی را برجسته ساخت؛ چنان که پژوهش های داخلی، طیفی از قوت ها و ضعف ها را از منظر معلمان و یادگیرندگان گزارش کرده اند. در دوره ی پساکرونا، مسئله ی سیاستی محوری، تعیین جایگاه پایدار آموزش الکترونیک در معماری نظام آموزشی است: آیا باید به وضع پیشاکرونا بازگشت، آموزش الکترونیک را جایگزین کرد، یا آن را در قالب یادگیری ترکیبی و سازوکارهای تاب آوری نهادمند ساخت؟ این مقاله با رویکرد مروری-تحلیلی و اتکا به منابع سیاستی بین المللی و یافته های پژوهش های داخلی، چارچوبی پیشنهادی برای سیاست گذاری آموزش الکترونیک پس از کرونا در ایران ارائه می کند که پنج محور «حکمرانی و تنظیم گری»، «زیرساخت و اکوسیستم دیجیتال»، «کیفیت و طراحی یادگیری»، «عدالت و شمول»، و «داده، اخلاق و پایش» را پوشش می دهد. استدلال اصلی مقاله این است که آموزش الکترونیک در پساکرونا نه رقیب آموزش حضوری، بلکه «جزئی از اکوسیستم یادگیری ترکیبی باکیفیت» و «زیرساخت تاب آوری آموزشی» است؛ مشروط به آن که سیاست ها از فناوری محوری به یادگیرنده محوری تغییر جهت دهند و استانداردهای کیفیت، حمایت از معلم، و سازوکارهای عدالت محور به صورت الزام آور پیاده سازی شود.

واژگان کلیدی: سیاست آموزشی؛ آموزش الکترونیک؛ یادگیری ترکیبی؛ حکمرانی داده؛ عدالت آموزشی؛ تدریس اضطراری از راه دور؛ پساکرونا

با گسترش روزافزون فناوری های ارتباطی و دسترسی آسان کودکان به فضای مجازی، خطر بروز بزهکاری در این نیز افزایش یافته است. این تحقیق باهدف شناسایی چالش ها و فرصت های موجود در این حوزه، به دنبال ارائه راهکارهایی عملی برای تقویت نقش رسانه ها و نهادهای اجتماعی در حفاظت از کودکان و نوجوانان خواهد بود. با گسترش استفاده از شبکه های اجتماعی مجازی، امروزه شاهد افزایش تصاعدی جرائم در این فضاها هستیم که به جنسیت، سن، مکان و زمان محدود نمی شود. این نوع از شبکه ها محیطی جدید را برای فعالیت های غیرمجاز فراهم کرده اند، به ویژه برای کودکان که از آسیب پذیرترین اقشار جامعه محسوب می شوند. این بستر، آسیب های متعددی را به آنان وارد می کند؛ آسیب هایی که برخی از آن ها به قربانی شدن مستقیم یا حتی ارتکاب جرائم توسط خود آنان منجر می شود. یافته ها نشان می دهد که عوامل خانوادگی، آموزشی، فرهنگی و حقوقی نقش مهمی در کاهش این پدیده دارند. در نهایت، تاکید بر آموزش سواد رسانه ای، نظارت هوشمند والدین، مشارکت مدارس و تدوین سیاست های حمایتی به عنوان رویکردهای موثر پیشگیرانه معرفی می شوند. با گسترش روزافزون فناوری های ارتباطی و دسترسی آسان کودکان به فضای مجازی، خطر بروز بزهکاری در این نیز افزایش یافته است. این تحقیق باهدف شناسایی چالش ها و فرصت های موجود در این حوزه، به دنبال ارائه راهکارهایی عملی برای تقویت نقش رسانه ها و نهادهای اجتماعی در حفاظت از کودکان و نوجوانان خواهد بود. با گسترش استفاده از شبکه های اجتماعی مجازی، امروزه شاهد افزایش تصاعدی جرائم در این فضاها هستیم که به جنسیت، سن، مکان و زمان محدود نمی شود. این نوع از شبکه ها محیطی جدید را برای فعالیت های غیرمجاز فراهم کرده اند، به ویژه برای کودکان که از آسیب پذیرترین اقشار جامعه محسوب می شوند. این بستر، آسیب های متعددی را به آنان وارد می کند؛ آسیب هایی که برخی از آن ها به قربانی شدن مستقیم یا حتی ارتکاب جرائم توسط خود آنان منجر می شود. یافته ها نشان می دهد که عوامل خانوادگی، آموزشی، فرهنگی و حقوقی نقش مهمی در کاهش این پدیده دارند. در نهایت، تاکید بر آموزش سواد رسانه ای، نظارت هوشمند والدین، مشارکت مدارس و تدوین سیاست های حمایتی به عنوان رویکردهای موثر پیشگیرانه معرفی می شوند.

واژگان کلیدی: بزهکاری، پیشگیری، فضای مجازی، کودکان، آموزش، نظارت

بازی وارسازی به عنوان یک رویکرد نوین آموزشی، در سال های اخیر توجه زیادی در حوزه آموزش و یادگیری به خود جلب کرده است. این رویکرد با استفاده از عناصر بازی مانند امتیازدهی، نشان ها، رقابت سالم، پاداش و داستان پردازی، محیط یادگیری را جذاب و مشارکتی می کند و می تواند انگیزه دانش آموزان را تقویت نماید. هدف این پژوهش بررسی کاربرد بازی وارسازی در افزایش مشارکت دانش آموزان و تحلیل نقاط قوت، ضعف، فرصت ها و چالش های مرتبط با آن است. مطالعه حاضر با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی، با مرور پیشینه پژوهش های داخلی و بین المللی و تحلیل مفاهیم نظری، تاثیر بازی وارسازی بر سه بعد اصلی مشارکت دانش آموزان یعنی شناختی، عاطفی و رفتاری را مورد بررسی قرار می دهد. نتایج تحلیل نشان می دهد که بازی وارسازی قادر است انگیزه درونی و بیرونی دانش آموزان را تقویت کند، تعامل اجتماعی و همکاری تیمی را افزایش دهد و یادگیری عمیق و پایدار را ارتقا دهد. همچنین، این رویکرد موجب پرورش مهارت های نرم از جمله تفکر انتقادی، خلاقیت و حل مسئله می شود. با این حال، اجرای بازی وارسازی با چالش هایی مانند وابستگی بیش از حد به پاداش های بیرونی، خطر رقابت ناسالم، کمبود منابع فناورانه و نیاز به آموزش معلمان همراه است. تحلیل شواهد نشان می دهد که موفقیت بازی وارسازی بستگی به طراحی هوشمندانه فعالیت ها، تطبیق با اهداف آموزشی، فراهم کردن زیرساخت های مناسب و توانمندسازی معلمان دارد. مطالعه حاضر همچنین نشان می دهد که بازی وارسازی می تواند به عنوان یک ابزار مکمل آموزشی در نظام آموزشی ایران نقش مهمی ایفا کند، به شرط آنکه فعالیت ها با دقت طراحی و مدیریت شوند و ضمن ایجاد انگیزه، فرصت های یادگیری فعال و همکاری گروهی برای دانش آموزان فراهم گردد. پژوهش های آینده می توانند اثرات بلندمدت بازی وارسازی، ترکیب فعالیت های دیجیتال و سنتی، و تطبیق فرهنگی این رویکرد با نیازهای آموزشی ایران را بررسی کنند. بازی وارسازی به عنوان یک رویکرد نوین آموزشی، در سال های اخیر توجه زیادی در حوزه آموزش و یادگیری به خود جلب کرده است. این رویکرد با استفاده از عناصر بازی مانند امتیازدهی، نشان ها، رقابت سالم، پاداش و داستان پردازی، محیط یادگیری را جذاب و مشارکتی می کند و می تواند انگیزه دانش آموزان را تقویت نماید. هدف این پژوهش بررسی کاربرد بازی وارسازی در افزایش مشارکت دانش آموزان و تحلیل نقاط قوت، ضعف، فرصت ها و چالش های مرتبط با آن است. مطالعه حاضر با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی، با مرور پیشینه پژوهش های داخلی و بین المللی و تحلیل مفاهیم نظری، تاثیر بازی وارسازی بر سه بعد اصلی مشارکت دانش آموزان یعنی شناختی، عاطفی و رفتاری را مورد بررسی قرار می دهد. نتایج تحلیل نشان می دهد که بازی وارسازی قادر است انگیزه درونی و بیرونی دانش آموزان را تقویت کند، تعامل اجتماعی و همکاری تیمی را افزایش دهد و یادگیری عمیق و پایدار را ارتقا دهد. همچنین، این رویکرد موجب پرورش مهارت های نرم از جمله تفکر انتقادی، خلاقیت و حل مسئله می شود. با این حال، اجرای بازی وارسازی با چالش هایی مانند وابستگی بیش از حد به پاداش های بیرونی، خطر رقابت ناسالم، کمبود منابع فناورانه و نیاز به آموزش معلمان همراه است. تحلیل شواهد نشان می دهد که موفقیت بازی وارسازی بستگی به طراحی هوشمندانه فعالیت ها، تطبیق با اهداف آموزشی، فراهم کردن زیرساخت های مناسب و توانمندسازی معلمان دارد. مطالعه حاضر همچنین نشان می دهد که بازی وارسازی می تواند به عنوان یک ابزار مکمل آموزشی در نظام آموزشی ایران نقش مهمی ایفا کند، به شرط آنکه فعالیت ها با دقت طراحی و مدیریت شوند و ضمن ایجاد انگیزه، فرصت های یادگیری فعال و همکاری گروهی برای دانش آموزان فراهم گردد. پژوهش های آینده می توانند اثرات بلندمدت بازی وارسازی، ترکیب فعالیت های دیجیتال و سنتی، و تطبیق فرهنگی این رویکرد با نیازهای آموزشی ایران را بررسی کنند.

واژگان کلیدی: بازی وارسازی، مشارکت دانش آموزان، انگیزه یادگیری، مهارت های نرم، آموزش فعال

در دنیای امروز، داده ها به عنوان یکی از دارایی های ارزشمند سازمان ها شناخته می شوند و تحلیل داده های بزرگ (Big Data) نقش مهمی در بهبود عملکرد سازمانی ایفا می کند. این مقاله به بررسی تاثیر تحلیل داده های بزرگ بر بهبود عملکرد سازمان ها پرداخته و از روش تحقیق مقایسه ای برای تحلیل نمونه های مختلف سازمان ها استفاده کرده است. در این تحقیق، چندین سازمان از صنایع مختلف انتخاب شدند و عملکرد آن ها قبل و بعد از پیاده سازی تحلیل داده های بزرگ مورد بررسی قرار گرفت. معیارهای مقایسه شامل افزایش فروش، کاهش هزینه ها، بهبود کیفیت خدمات و رضایت مشتریان بود. این رویکرد به پژوهشگران این امکان را می دهد تا تاثیرات قابل توجه تحلیل داده های بزرگ را به وضوح مشاهده کنند. سازمان A، که در صنعت خرده فروشی فعالیت می کند، با استفاده از تحلیل داده های بزرگ، توانسته است فروش سالانه خود را از ۵ میلیون دلار به ۸ میلیون دلار افزایش دهد و نرخ رضایت مشتریان را از ۷۰% به ۸۵% برساند. این تغییرات ناشی از شناسایی الگوهای خرید مشتریان و بهینه سازی استراتژی های بازاریابی بوده است.سازمان B، فعال در صنعت تولید، با پیاده سازی تحلیل داده های بزرگ موفق به کاهش هزینه تولید از ۱۰۰ هزار دلار به ۸۰ هزار دلار و همچنین کاهش زمان تولید از ۵ روز به ۳ روز شده است. این بهینه سازی ها به سازمان کمک کرده تا فرآیندهای تولید خود را کارآمدتر کند. سازمان C، که در صنعت خدمات فعالیت دارد، نرخ رضایت مشتریان خود را از ۶۵% به ۹۰% افزایش داده است. این موفقیت ناشی از درک بهتر نیازهای مشتریان و بهبود خدمات ارائه شده به آن ها بوده است. نتایج این مطالعه نشان می دهد که تحلیل داده های بزرگ می تواند به عنوان ابزاری موثر در بهبود عملکرد سازمان ها در زمینه های مختلف عمل کند. استفاده از داده های بزرگ به سازمان ها کمک می کند تا تصمیمات بهتری بگیرند و در نتیجه، به بهبود فروش، کاهش هزینه ها و افزایش رضایت مشتریان دست یابند. در نهایت، این مقاله به سازمان ها پیشنهاد می کند که به سرمایه گذاری در زیرساخت های لازم برای جمع آوری و تحلیل داده های بزرگ توجه کنند و فرهنگ داده محور را در سازمان های خود ایجاد کنند تا از مزایای این تکنولوژی بهره مند شوند.در دنیای امروز، داده ها به عنوان یکی از دارایی های ارزشمند سازمان ها شناخته می شوند و تحلیل داده های بزرگ (Big Data) نقش مهمی در بهبود عملکرد سازمانی ایفا می کند. این مقاله به بررسی تاثیر تحلیل داده های بزرگ بر بهبود عملکرد سازمان ها پرداخته و از روش تحقیق مقایسه ای برای تحلیل نمونه های مختلف سازمان ها استفاده کرده است. در این تحقیق، چندین سازمان از صنایع مختلف انتخاب شدند و عملکرد آن ها قبل و بعد از پیاده سازی تحلیل داده های بزرگ مورد بررسی قرار گرفت. معیارهای مقایسه شامل افزایش فروش، کاهش هزینه ها، بهبود کیفیت خدمات و رضایت مشتریان بود. این رویکرد به پژوهشگران این امکان را می دهد تا تاثیرات قابل توجه تحلیل داده های بزرگ را به وضوح مشاهده کنند. سازمان A، که در صنعت خرده فروشی فعالیت می کند، با استفاده از تحلیل داده های بزرگ، توانسته است فروش سالانه خود را از ۵ میلیون دلار به ۸ میلیون دلار افزایش دهد و نرخ رضایت مشتریان را از ۷۰% به ۸۵% برساند. این تغییرات ناشی از شناسایی الگوهای خرید مشتریان و بهینه سازی استراتژی های بازاریابی بوده است.سازمان B، فعال در صنعت تولید، با پیاده سازی تحلیل داده های بزرگ موفق به کاهش هزینه تولید از ۱۰۰ هزار دلار به ۸۰ هزار دلار و همچنین کاهش زمان تولید از ۵ روز به ۳ روز شده است. این بهینه سازی ها به سازمان کمک کرده تا فرآیندهای تولید خود را کارآمدتر کند. سازمان C، که در صنعت خدمات فعالیت دارد، نرخ رضایت مشتریان خود را از ۶۵% به ۹۰% افزایش داده است. این موفقیت ناشی از درک بهتر نیازهای مشتریان و بهبود خدمات ارائه شده به آن ها بوده است. نتایج این مطالعه نشان می دهد که تحلیل داده های بزرگ می تواند به عنوان ابزاری موثر در بهبود عملکرد سازمان ها در زمینه های مختلف عمل کند. استفاده از داده های بزرگ به سازمان ها کمک می کند تا تصمیمات بهتری بگیرند و در نتیجه، به بهبود فروش، کاهش هزینه ها و افزایش رضایت مشتریان دست یابند. در نهایت، این مقاله به سازمان ها پیشنهاد می کند که به سرمایه گذاری در زیرساخت های لازم برای جمع آوری و تحلیل داده های بزرگ توجه کنند و فرهنگ داده محور را در سازمان های خود ایجاد کنند تا از مزایای این تکنولوژی بهره مند شوند.

واژگان کلیدی: داده های بزرگ، تحلیل داده، بهبود عملکرد، سازمان، مزیت رقابتی

رنگ علاوه برتاثیرات بصری، تاثیرات روان شناختی نیز دارد. با آنکه انتخاب رنگ را تحت تاثیر سلیقه های فردی یا قوانین ویژه بیان می دارند اما انتخاب رنگ محدود به جنبه های زیبایی شناختی نبوده بلکه علمی است که از قوانین ویژه ای پیروی می کند. پژوهش حاضر قصد دارد با درنظر گرفتن قواعد بصری شناخت رنگ و نیز تاثیرات روان شناختی آن بر کودکان، رنگ مناسب پوشش معلمین مقطع دبستان را مورد تحلیل و نقد قرار دهد. روش تحقیق توصیفی تحلیلی است. روش گردآوری مطالب کتابخانه ای از طریق فیش برداری و تصویرخوانی است. تجزیه تحلیل داده ها کیفی است. هدف تحقیق بیان تاثیرات مطلوب و یا نامطلوب رنگ پوشش مدرسین بر دانش آموزان مقطع ابتدایی است. نتایج تحقیق نشان می دهد رنگی بودن پوشش مدرسین در اولویت انتخاب دانش آموزان قرار دارد. رنگهای تیره پوشش مدرسین ابتدایی مورد نقد کودکان است. رنگهای تیره اثرات نامطلوب بصری و روان شناختی دارد و این موضوع، رنگ پوشش حاضر مدرسین را مورد نقد قرار می دهد. انتخاب اول رنگ پوشش مدرسین در میان دانش آموزان رنگهای سرد بوده، رنگهای خنثی و خاکستریهای رنگی نیز مورد توجه دانش آموزان در مرحله بعدی است .تمام تاثیرات حسی رنگ از نظر معلمین و دانش آموزان مورد مطالعه، یکسان بوده است. گروه دانش آموزان و معلمین، طیف سرد از سبز تا آبی رتبه اول گزینش رنگ و در رتبه دوم طیف گرم قرمز تا زرد، را مناسبترین رنگ برای فضای آموزشی می دانند. ولی در انتخاب نهایی رنگ با توجه به فرم کلی لباس، نوع طرح و خطوط منحنی و نیز فضای مثبت و منفی جدید طرح لباس موجب شد، شرکت کنندگان تضاد زرشکی و طوسی را بر رنگهای سرد ترجیح داده و لباس های ساده تر با رنگهای طیف سبز و آبی را در اولویت دوم قرار دهند.رنگ علاوه برتاثیرات بصری، تاثیرات روان شناختی نیز دارد. با آنکه انتخاب رنگ را تحت تاثیر سلیقه های فردی یا قوانین ویژه بیان می دارند اما انتخاب رنگ محدود به جنبه های زیبایی شناختی نبوده بلکه علمی است که از قوانین ویژه ای پیروی می کند. پژوهش حاضر قصد دارد با درنظر گرفتن قواعد بصری شناخت رنگ و نیز تاثیرات روان شناختی آن بر کودکان، رنگ مناسب پوشش معلمین مقطع دبستان را مورد تحلیل و نقد قرار دهد. روش تحقیق توصیفی تحلیلی است. روش گردآوری مطالب کتابخانه ای از طریق فیش برداری و تصویرخوانی است. تجزیه تحلیل داده ها کیفی است. هدف تحقیق بیان تاثیرات مطلوب و یا نامطلوب رنگ پوشش مدرسین بر دانش آموزان مقطع ابتدایی است. نتایج تحقیق نشان می دهد رنگی بودن پوشش مدرسین در اولویت انتخاب دانش آموزان قرار دارد. رنگهای تیره پوشش مدرسین ابتدایی مورد نقد کودکان است. رنگهای تیره اثرات نامطلوب بصری و روان شناختی دارد و این موضوع، رنگ پوشش حاضر مدرسین را مورد نقد قرار می دهد. انتخاب اول رنگ پوشش مدرسین در میان دانش آموزان رنگهای سرد بوده، رنگهای خنثی و خاکستریهای رنگی نیز مورد توجه دانش آموزان در مرحله بعدی است .تمام تاثیرات حسی رنگ از نظر معلمین و دانش آموزان مورد مطالعه، یکسان بوده است. گروه دانش آموزان و معلمین، طیف سرد از سبز تا آبی رتبه اول گزینش رنگ و در رتبه دوم طیف گرم قرمز تا زرد، را مناسبترین رنگ برای فضای آموزشی می دانند. ولی در انتخاب نهایی رنگ با توجه به فرم کلی لباس، نوع طرح و خطوط منحنی و نیز فضای مثبت و منفی جدید طرح لباس موجب شد، شرکت کنندگان تضاد زرشکی و طوسی را بر رنگهای سرد ترجیح داده و لباس های ساده تر با رنگهای طیف سبز و آبی را در اولویت دوم قرار دهند.

واژگان کلیدی: یادگیری، تاثیرات بصری و روان شناختی رنگ، پوشش معلمین

هدف اصلی این پژوهش تاثیر خودکارامدی بر تاب آوری و اضطراب دانشجویان دانشگاه تهران مرکزی می باشد. روش تحقیق از نظر نوع هدف کاربردی واز نظر شیوه گردآوری توصیفی -پیمایشی است. جامعه آماری در پژوهش حاضر، دانشجویان کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی دانشگاه تهران مرکزی می باشند که تعداد ۴۲۰ نفر است. حجم نمونه با استفاده جدول مورگان ۲۰۰ نفر می باشد. روش نمونه گیری به روش نمونه گیری تصادفی ساده می باشد. ابزار گردآوری اطلاعات در این پژوهش پرسشنامه می باشد. روایی پرسشنامه از طریق تایید استاد راهنما و خبرگان حاصل شده است و پایایی پرسشنامه نیز از طریق آلفای کرونباخ محاسبه شد و ضرائب همگی بالاتر از ۰.۷ می باشند. روش تجزیه و تحلیل در این تحقیق، روش پیرسون و رگرسیون می باشد. یافته ها نشان داد: خودکارامدی بر تاب آوری دانشجویان دانشگاه تهران مرکزی تاثیر مثبت و معناداری دارد و خودکارامدی بر اضطراب دانشجویان دانشگاه تهران مرکزی تاثیر منفی (معکوس) و معناداری دارد.هدف اصلی این پژوهش تاثیر خودکارامدی بر تاب آوری و اضطراب دانشجویان دانشگاه تهران مرکزی می باشد. روش تحقیق از نظر نوع هدف کاربردی واز نظر شیوه گردآوری توصیفی -پیمایشی است. جامعه آماری در پژوهش حاضر، دانشجویان کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی دانشگاه تهران مرکزی می باشند که تعداد ۴۲۰ نفر است. حجم نمونه با استفاده جدول مورگان ۲۰۰ نفر می باشد. روش نمونه گیری به روش نمونه گیری تصادفی ساده می باشد. ابزار گردآوری اطلاعات در این پژوهش پرسشنامه می باشد. روایی پرسشنامه از طریق تایید استاد راهنما و خبرگان حاصل شده است و پایایی پرسشنامه نیز از طریق آلفای کرونباخ محاسبه شد و ضرائب همگی بالاتر از ۰.۷ می باشند. روش تجزیه و تحلیل در این تحقیق، روش پیرسون و رگرسیون می باشد. یافته ها نشان داد: خودکارامدی بر تاب آوری دانشجویان دانشگاه تهران مرکزی تاثیر مثبت و معناداری دارد و خودکارامدی بر اضطراب دانشجویان دانشگاه تهران مرکزی تاثیر منفی (معکوس) و معناداری دارد.

واژگان کلیدی: خودکارامدی، تاب آوری، اضطراب، دانشجویان دانشگاه تهران مرکزی

بحران آب به عنوان یکی از چالش های اصلی زیست محیطی، اقتصادی و امنیتی در منطقه خاورمیانه مطرح است که به دلیل عوامل متعددی مانند کاهش منابع آبی طبیعی، افزایش جمعیت، تغییرات اقلیمی، و تنش های ژئوپلیتیکی تشدید شده است. این بحران نه تنها باعث فشارهای داخلی در کشورهای منطقه شده، بلکه به دلیل ماهیت فرامرزی منابع آب، منجر به بروز مناقشات و تنش های بین المللی شده است. اهمیت موضوع بحران آب از آنجا ناشی می شود که دسترسی پایدار به منابع آب، زمینه ساز توسعه پایدار، امنیت غذایی و سلامت انسان هاست و نقض آن می تواند پیامدهای گسترده ای بر ثبات منطقه ای و جهانی داشته باشد.بحران آب به عنوان یکی از چالش های اصلی زیست محیطی، اقتصادی و امنیتی در منطقه خاورمیانه مطرح است که به دلیل عوامل متعددی مانند کاهش منابع آبی طبیعی، افزایش جمعیت، تغییرات اقلیمی، و تنش های ژئوپلیتیکی تشدید شده است. این بحران نه تنها باعث فشارهای داخلی در کشورهای منطقه شده، بلکه به دلیل ماهیت فرامرزی منابع آب، منجر به بروز مناقشات و تنش های بین المللی شده است. اهمیت موضوع بحران آب از آنجا ناشی می شود که دسترسی پایدار به منابع آب، زمینه ساز توسعه پایدار، امنیت غذایی و سلامت انسان هاست و نقض آن می تواند پیامدهای گسترده ای بر ثبات منطقه ای و جهانی داشته باشد.در این مقاله، با بهره گیری از روش تحقیق کیفی و تحلیل محتوای حقوقی، نقش حقوق بین الملل و نهادهای بین المللی نظیر سازمان ملل متحد، یونسکو، بانک جهانی و سایر سازمان های مرتبط در مقابله با بحران آب در کشورهای خاورمیانه بررسی شده است. علاوه بر این، با تحلیل مطالعات موردی و بررسی معاهدات و اسناد بین المللی، توانمندی ها، محدودیت ها و چالش های موجود در چارچوب های حقوقی و سازوکارهای اجرایی مورد ارزیابی قرار گرفته اند. نتایج تحقیق نشان می دهد که اقدامات نهادهای بین المللی در زمینه تقویت همکاری های منطقه ای، تامین مالی پروژه های توسعه پایدار آب و ارائه راهکارهای حقوقی گام های موثری بوده اند؛ اما ضعف ضمانت های اجرایی، منافع متضاد ملی، کمبود هماهنگی و نواقص در دیپلماسی آبی، از جمله موانع جدی پیش روی مدیریت موثر بحران آب محسوب می شوند. این مقاله در پایان با ارائه راهکارهایی جهت تقویت چارچوب های حقوقی بین المللی، بهبود سیاست گذاری های منطقه ای و افزایش ظرفیت نهادهای محلی و بین المللی، به دنبال فراهم آوردن بستر لازم برای مدیریت پایدار منابع آب و کاهش تنش های ناشی از آن در منطقه خاورمیانه است. یافته های این پژوهش می تواند برای سیاستگذاران، فعالان محیط زیست و جامعه حقوقی بین الملل در جهت بهبود عملکرد و همکاری های منطقه ای ارزشمند باشد.

واژگان کلیدی: بحران آب، خاورمیانه، بین الملل، محیط زیست، کمبود آب

هوش مصنوعی شامل مجموعه ای از نرم افزارها و ابزارهایی هستند که برای توسعه، آموزش، پیاده سازی و اجرای سیستم های هوش مصنوعی مورد استفاده قرار می گیرند. هدف از انجام این پژوهش تاثیر ابزار هوش مصنوعی بر بار شناختی و تفکرات آینده نگر دانشجویان دانشگاه تهران مرکزی است. روش تحقیق حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش،توصیفی – پیمایشی می باشد. روش جمع آوری داده ها، میدانی،کتابخانه ای است. ابزار جمع آوری داده ها،پرسشنامه می باشد که از روایی و اعتبار مورد تایید برخوردار است. پایایی پرسشنامه از طریق آلفای کرونباخ محاسبه می شود.ضریب پایایی کل پرسشنامه ۰.۸۷است. جامعه آماری این تحقیق شامل دانشجویان کارشناسی ارشد رشته مدیریت آموزشی دانشگاه تهران مرکزی می باشند، می باشد که به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب می شوند. روش تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و با آزمون رگرسیون انجام شد. نتایج حاکی از آن است که ابزار هوش مصنوعی بر بار شناختی دانشجویان تاثیر مثبت و معناداری دارد؛ ابزار هوش مصنوعی بر تفکرات آینده نگر دانشجویان تاثیر مثبت و معناداری دارد.درپایان راهکارهایی برای ارتقا کیفیت آموزش با بهره گیری از هوش مصنوعی ارائه شده است. هوش مصنوعی شامل مجموعه ای از نرم افزارها و ابزارهایی هستند که برای توسعه، آموزش، پیاده سازی و اجرای سیستم های هوش مصنوعی مورد استفاده قرار می گیرند. هدف از انجام این پژوهش تاثیر ابزار هوش مصنوعی بر بار شناختی و تفکرات آینده نگر دانشجویان دانشگاه تهران مرکزی است. روش تحقیق حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش،توصیفی – پیمایشی می باشد. روش جمع آوری داده ها، میدانی،کتابخانه ای است. ابزار جمع آوری داده ها،پرسشنامه می باشد که از روایی و اعتبار مورد تایید برخوردار است. پایایی پرسشنامه از طریق آلفای کرونباخ محاسبه می شود.ضریب پایایی کل پرسشنامه ۰.۸۷است. جامعه آماری این تحقیق شامل دانشجویان کارشناسی ارشد رشته مدیریت آموزشی دانشگاه تهران مرکزی می باشند، می باشد که به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب می شوند. روش تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و با آزمون رگرسیون انجام شد. نتایج حاکی از آن است که ابزار هوش مصنوعی بر بار شناختی دانشجویان تاثیر مثبت و معناداری دارد؛ ابزار هوش مصنوعی بر تفکرات آینده نگر دانشجویان تاثیر مثبت و معناداری دارد.درپایان راهکارهایی برای ارتقا کیفیت آموزش با بهره گیری از هوش مصنوعی ارائه شده است.

واژگان کلیدی: ابزار هوش مصنوعی، بار شناختی، تفکرات آینده نگر، دانشجویان

در این پژوهش، رابطه بین استفاده از اینترنت و سبک ارتباطی معلمین بر اساس استفاده آنها و برخی شاخصه های مرتبط با سبکهای ارتباطی مورد بررسی قرار گرفته است. شبکه های اجتماعی اینترنتی، امروزه با استقبال فراوانی از سوی همه اقشار مواجه شده و آن ها، بخش قابل توجهی از اوقات فراغت خود را در این شبکه ها سپری می کنند. که معلمین نیز از این قاعده مستثنا نیستند. در عصر جهانی شدن و با ظهور فناوری های نوین ارتباطی، فضایی مجازی در کنار فضای واقعی ایجاد شده که این دو، تاثیر متقابلی بر یکدیگر دارند. در همین راستا، برای سنجش ارتباط میان این دو فضا اعم از زمانی که افراد به اینترنت اختصاص می دهند و سایر آثار فرهنگی عضویت و حضور در شبکه های اجتماعی، از روش پیمایش اینترنتی برای معلمین استفاده شده است. معلمین با اهداف متنوعی از اینترنت استفاده می کنند. که مهم ترین آن اهداف را سرگرمی دانسته اند. میان عضویت در شبکه های اجتماعی اینترنتی و شیوه اختصاص وقت به سایر فعالیت های اجتماعی، ارتباط وجود داشته و بیشتر پاسخ دهندگان اذعان کرده اند که به دلیل استفاده بیش از حد از اینترنت مورد اعتراض سایر اعضای خانواده واقع شده اند. همچنین میان عضویت در شبکه های اجتماعی اینترنتی، با مقوله هایی نظیر چگونگی ارتباط با همسر و شیوه محاورات اعضا در محیط بیرونی ارتباط وجود دارند. بنابراین، می توان گفت میان استفاده از اینترنتو شبکه های اجتماعی و سبک ارتباطی معلمین ارتباط وجود دارد.در این پژوهش، رابطه بین استفاده از اینترنت و سبک ارتباطی معلمین بر اساس استفاده آنها و برخی شاخصه های مرتبط با سبکهای ارتباطی مورد بررسی قرار گرفته است. شبکه های اجتماعی اینترنتی، امروزه با استقبال فراوانی از سوی همه اقشار مواجه شده و آن ها، بخش قابل توجهی از اوقات فراغت خود را در این شبکه ها سپری می کنند. که معلمین نیز از این قاعده مستثنا نیستند. در عصر جهانی شدن و با ظهور فناوری های نوین ارتباطی، فضایی مجازی در کنار فضای واقعی ایجاد شده که این دو، تاثیر متقابلی بر یکدیگر دارند. در همین راستا، برای سنجش ارتباط میان این دو فضا اعم از زمانی که افراد به اینترنت اختصاص می دهند و سایر آثار فرهنگی عضویت و حضور در شبکه های اجتماعی، از روش پیمایش اینترنتی برای معلمین استفاده شده است. معلمین با اهداف متنوعی از اینترنت استفاده می کنند. که مهم ترین آن اهداف را سرگرمی دانسته اند. میان عضویت در شبکه های اجتماعی اینترنتی و شیوه اختصاص وقت به سایر فعالیت های اجتماعی، ارتباط وجود داشته و بیشتر پاسخ دهندگان اذعان کرده اند که به دلیل استفاده بیش از حد از اینترنت مورد اعتراض سایر اعضای خانواده واقع شده اند. همچنین میان عضویت در شبکه های اجتماعی اینترنتی، با مقوله هایی نظیر چگونگی ارتباط با همسر و شیوه محاورات اعضا در محیط بیرونی ارتباط وجود دارند. بنابراین، می توان گفت میان استفاده از اینترنتو شبکه های اجتماعی و سبک ارتباطی معلمین ارتباط وجود دارد.

واژگان کلیدی: اینترنت، شبکه های اجتماعی، سبک ارتباطی، معلمین

درس پژوهی روش پژوهش مشارکتی معلمان در کلاس درس و یکی از سودمندترین و کاربردی ترین برنامه های پرورش حرفه ای معلمان در مدارس محسوب می شود. معلمان از این طریق در طراحی، اجرا و ارزیابی فرصت می یابند با یکدیگر همکاری، همیاری و مشارکت کنند و مسائل مرتبط با یادگیری برنامه های درسی را جستجو کنند و به دنبال دیدگاه های خود پرداخته و از یکدیگر بیاموزند. درس پژوهی روش پژوهش مشارکتی معلمان در کلاس درس و یکی از سودمندترین و کاربردی ترین برنامه های پرورش حرفه ای معلمان در مدارس محسوب می شود. معلمان از این طریق در طراحی، اجرا و ارزیابی فرصت می یابند با یکدیگر همکاری، همیاری و مشارکت کنند و مسائل مرتبط با یادگیری برنامه های درسی را جستجو کنند و به دنبال دیدگاه های خود پرداخته و از یکدیگر بیاموزند. درس پژوهی رویکردی برای توسعه ی دانش حرفه ای معلمان است. در این رویکرد، معلمان با حضور در گروه های کوچک با تشریک مساعی و با شرکت در جلسات هم اندیشی پیرامون اهداف و محتوای دروس، به یک برنامه ی مقدماتی برای تدریس دست می یابند، سپس با مشاهده ی اجرای برنامه و نقد آن، فرصتی برای رشد حرفه ای خود مهیا می سازند. معلمان از طریق درس پژوهی، یاد می گیرند که چگونه از یکدیگر بیاموزند و در تجارب آموزشی و تربیتی یکدیگر سهیم شوند. آنها بدین ترتیب می توانند با بازاندیشی در رفتارهای آموزشی خود، راه های بهتری برای تدریس بیابند و به تولید دانش حرفه ای بپردازند. (سرکارآرانی، ۱۳۸۹) پژوهشهای بین المللی اخیر در زمینهء توسعهء حرفهای معلمان،روشنگر جهتگیریهای متفاوتی از اقدامات معمول در این حوزه است. مقاله حاضر بیشتر بر مدرسه و کلاس درس استوار است و هدف آن موانع موجود در فرایند درس پژوهی و ارائه راه کارهای مقابله با آن در مدرسه می باشد. این مقاله توصیفی- پیمایشی می باشد و بررسی دادههای این مقاله به شیوهء پژوهش مشارکتی، کتابخانه ای جمعآوری شدند.روش گردآوری اطلاعات، روش(میدانی، کتابخانهای) و ابزار (پرسشنامه محقق ساخته ) مورد استفاده قرار می گیرد. دادهها با استفاده از پرسشنامه،مشاهدهء مشارکتی، یادداشتها و نظرات جمعآوری شدند وتجزیه و تحلیل گردیدند. نتایج حاصل از تحلیل دادهها نشان داد که درسپژوهی میتواند به عنوان الگویی مطلوب در توسعه حرفهای معلمان مطرح گردد.گرچه استفاده از درسپژوهی با مشکلات و موانع اجرایی مواجه است اما برای هریک از آنها راهحل هایی را میتوان ذکر کرد.

واژگان کلیدی: درسپژوهی، موانع موجود، ارائه راهکار، پژوهش مشارکتی

امر به معروف و نهی از منکر بعنوان یک امر اجتماعی در موارد گوناگون جنبه ارشادی دارد و از این جهت نیز یک روش تربیتی اساسی است. انسان طبیعتا ارشاد را بهتر از دستور دادن تحمل می کند. افراد در موارد گوناگون در برابر دستورها مقاومت و گاهی نیز میل دارند برخلاف دستور دیگران عمل کنند. ارشاد تماس دو نفر یا دو گروه را بصورتی انسانی در می آورد. کار مربی یا پدر و مادر نیز اگر جنبه ارشادی داشته باشد موثرتر از روشهای دیگر است. در موقع ارشاد مسئله روشنتر مطرح می گردد، جوانب امر مورد مطالعه قرار می گیرد، آثار و نتایج کار پیش بینی می شود، دو طرف تجربیات خود را مطرح می کنند و فرد تحت ارشاد خود متوجه بدی یا خوبی عمل شده و به کاری اقدام یا از انجام کاری خودداری می کند. امر به معروف و نهی از منکر وقتی بعنوان یک وظیفه تلقی شد هم بصورت انگیزه فردی در می آید و هم آثار اجتماعی دارد. فرد خود درصدد کنترل اعمال خویشتن برمی آید. علاوه بر این، پیش از آنکه دیگران به فرد تذکر دهند او خود به اصلاح وضع خویش اقدام می کند. روی این زمینه فرد در مورد رفتار خود شخصا احساس مسئولیت می کند و پیش از آنکه دیگران او را بازخواست کنند خود درصدد بازخواست خویشتن بر می آید.امر به معروف و نهی از منکر بعنوان یک امر اجتماعی در موارد گوناگون جنبه ارشادی دارد و از این جهت نیز یک روش تربیتی اساسی است. انسان طبیعتا ارشاد را بهتر از دستور دادن تحمل می کند. افراد در موارد گوناگون در برابر دستورها مقاومت و گاهی نیز میل دارند برخلاف دستور دیگران عمل کنند. ارشاد تماس دو نفر یا دو گروه را بصورتی انسانی در می آورد. کار مربی یا پدر و مادر نیز اگر جنبه ارشادی داشته باشد موثرتر از روشهای دیگر است. در موقع ارشاد مسئله روشنتر مطرح می گردد، جوانب امر مورد مطالعه قرار می گیرد، آثار و نتایج کار پیش بینی می شود، دو طرف تجربیات خود را مطرح می کنند و فرد تحت ارشاد خود متوجه بدی یا خوبی عمل شده و به کاری اقدام یا از انجام کاری خودداری می کند. امر به معروف و نهی از منکر وقتی بعنوان یک وظیفه تلقی شد هم بصورت انگیزه فردی در می آید و هم آثار اجتماعی دارد. فرد خود درصدد کنترل اعمال خویشتن برمی آید. علاوه بر این، پیش از آنکه دیگران به فرد تذکر دهند او خود به اصلاح وضع خویش اقدام می کند. روی این زمینه فرد در مورد رفتار خود شخصا احساس مسئولیت می کند و پیش از آنکه دیگران او را بازخواست کنند خود درصدد بازخواست خویشتن بر می آید.

واژگان کلیدی: امربه معروف، نهی از منکر، بی توجهی، جامعه، دانش آموزان